Ksiądz Jan Twardowski napisał: Wiara i nadzieja nie pozwalają płakać na pogrzebach – ale miłość czasem płacze…

Tak. Płakaliśmy rok temu, gdy dowiedzieliśmy się o nagłej śmierci ojca Marka Zienkiewicza i później na jego pogrzebie, gdy powierzaliśmy jego ciało ziemi.

Zaczęło się dokładnie rok temu, jak wszystkim nam się wówczas wszystkim wdawało, od niegroźnego przeziębienia i gorączki. O. Marek przez kilka dni przyjmował leki, ale jego stan się nie poprawiał, wtedy został skierowany na test na Covid-19.Wynik testu był pozytywny.

W ciągu doby stan zdrowia o. Marka zaczął się dramatycznie pogarszać, dlatego podjął decyzję, żeby udać się do szpitala.

13 października po obiedzie zgłosił się do szpitala w Łodzi-Łagiewnikach, który znajduje się opodal klasztoru. Tam na izbie przyjęć zasłabł i stracił przytomność.

Natychmiast zostały podjęte zabiegi reanimacyjne zespołu lekarzy, które trwały wiele godzin. Niestety nie udało się uratować życia o. Marka.

O godzinie 2330, 13 października, w święto Matki Bożej Fatimskiej, o. Marek Zienkiewicz odszedł niespodziewanie z tego świata, w wieku 61 lat, z czego 40 przeżytych w życiu zakonnym i 33 roku kapłaństwa.

Bóg, określił czas życia ojca Marka na tę właśnie chwilę, ten dzień, ten moment i wezwał Tego Wiernego Sługę do Siebie.

Niespodziewanie odszedł do wieczności duszpasterz, kapłan obdarowany przez Boga wieloma talentami, wielką wrażliwością na ludzką biedę i cierpienie, naturalnie dobry, (…), śpieszący zawsze gdzie było potrzeba z kapłańską, braterską i chrześcijańską pomocą”.

Rok temu w Jego pogrzebie mogło uczestniczyć niewiele osób, ponieważ takie były obostrzenia związane z pandemią. Ta sytuacja pozostawiła w nas poczucie, że nie pożegnaliśmy Go tak, jak byśmy chcieli, jak powinniśmy…

Dlatego dzisiaj poświęcając tablicę, poświęconą jego pamięci, chcemy niejako dopełnić tego, czego nie mogliśmy w dniu pogrzebu…

Gromadzimy się dzisiaj na tej Eucharystii, aby modlić się za śp. Marka Zienkiewicza o pokój jego duszy oraz by poświęcić tablicę pamiątkową wykonaną ku jego pamięci. Chcemy wrócić myślami do jego osoby i przypomnieć, ile dobrego zrobił dla tej parafii.

 

  1. Marek Zienkiewicz posługiwał w tym kościele i parafii przez 8 lat, od 2012 do 2020 roku.

Na kapitule prowincjalnej, która odbyła się wiosną 2020 roku w Niepokalanowie, został mu powierzony obowiązek gwardiana i proboszcza na nowej placówce w klasztorze i parafii w Łodzi-Łagiewnikach. Do Łodzi przyjechał w drugiej połowie sierpnia. Na nowej placówce duszpasterskiej pracował jedynie przez 50 dni.

W Smardzewicach, w pamięci parafian, pozostanie jako zawsze życzliwy, gościnny, uśmiechnięty i otwarty na każdego człowieka. Kochał ludzi, żył ich troskami i radościami. Zawsze miał czas dla każdego. Nigdy nie wymawiał się brakiem czasu. Poświęcał go dla bliźnich nawet kosztem wypoczynku.

Był prawdziwym „ojcem” dla parafian. Nikt z parafian nie był mu obojętny, nawet ten, kto stronił od kościoła i sakramentów. Wysłuchiwał z cierpliwością problemy dnia codziennego, współczuł z tymi którzy cierpieli.

Z modlitwą, radą, obecnością, sprawiał, że ożywiało się życie religijne i duszpasterskie.

Jako Proboszcz dobrze wiedział, czego parafianom potrzeba. Znał ich problemy, rozterki, czasem trudne sytuacje rodzinne.

Związany był z ogromną rzeszą ludzi, parafianami i znajomymi, dla których pełnił rolę przyjaciela, doradcy, powiernika.

Pewnie wielu z nas, zgromadzonych tutaj dzisiaj, może w pamięci przywoływać sytuacje, gdy doświadczyło wsparcia ze strony o. Marka.

Był zatroskany o dobro duchowe parafian. Cechowała go wielkoduszność i łagodność.

W kontaktach z o. Markiem nie czuło się dystansu, że jest gwardianem, proboszczem. Nigdy nie podkreślał ważności swoich funkcji.

Był człowiekiem skromnym. Odznaczał się wyjątkową kulturą, osobistym urokiem. Nigdy się nie wynosił (…) Był gorliwym duszpasterzem, a przede wszystkim człowiekiem Bożym, dającym siebie innym, nie zatrzymującym niczego dla siebie.

Udzielał się również społecznie, współpracując z władzami samorządowymi.

Przeszedł przez życie, dobrze czyniąc – takie epitafium mogłoby się znaleźć na grobie O. Marka.

Tutaj w Smardzewicach szczególną miłością pokochał św. Annę, patronkę smardzewickiego kościoła i sanktuarium, pod której opieką miał sprawować funkcję przełożonego i proboszcza. Starał się, aby szerzyć jej kult. Zabiegał, aby jej wizerunek jaśniał pięknością.

Posiadał niezwykły talent organizacyjny zarówno duszpasterski, jak i pod względem gospodarczym. Ze szczególną pieczołowitością dbał o wygląd kościoła i klasztoru.

Dlatego od samego początku podjął prace, które miały przywrócić blask świątyni. Z największych inwestycji w kościele to przebudowa prezbiterium, oraz dogłębna renowacja głównego ołtarza wraz z wizerunkiem św. Anny.

Nie sposób wymienić wszystkich prac jakie zostały przez niego wykonane przez te osiem lat jego posługi proboszczowskiej. Były to prace w kościele i wokół kościoła, w klasztorze i jego otoczeniu, jak również na cmentarzu parafialnym.

Były to prace, które wymagały bardzo dużych nakładów finansowych. Dlatego z pozytywnym skutkiem zabiegał, o różnego rodzaju dotacje, które pomogły zrealizować podejmowane prac. Parafianie widząc poświęcenie i zaangażowanie ojca Marka, nie szczędzili również ofiar aby wspomagać prowadzone prace.

Bardzo wierzył w Bożą Opatrzność, która czuwała nad tymi wszystkimi projektami i pracami. Nie liczył tylko na własne siły, ale przede wszystkim na wstawiennictwo i pomoc św. Anny.

Czasami gdy widzieliśmy w klasztorze ilość projektów tych już prowadzonych, jak i planowanych oraz ich koszt, to nieraz ogarniały nas wątpliwości czy na wszystko wystarczy pieniędzy, czy podołamy jako parafgia.

Pamiętam, jak raz nawet jak o. Andrzej zażartował do o. Marka: ty nas puścisz z torbami. Ale on się nie poddawał, on bezgranicznie wierzył, że jeśli te prace są Wolą Bożą, to znajdą się pieniądze.

  1. Marek miał jeszcze wiele innych planów, ale nie dane mu było ich kontynuowanie.

Przez osiem lat posługiwania w klasztorze i parafii w Smardzewicach wytrwale i z wielką troską zadbał o klasztor.

Uwieńczeniem, jego posługi w Smardzewicach były uroczystości związane z 400-leciem Objawień św. Anny. Pragnął aby na ten jubileusz kościół i obraz Patronki kościoła i parafii zajaśniał szczególnym blaskiem.

Dnia 26 lipca 2020 r. w odpustową uroczystość Świętej Patronki Smardzewic dane mu było cieszyć się efektem podjętych prac i wdzięcznością wielu ludzi.

Jego pełna poświęcenia praca była powszechnie zauważana i doceniana. Doceniały to nawet władze samorządowe Gminy Tomaszów Mazowiecki, jak i Gminy Sławno, na terenie, której znajduje się część parafii.

Nie trzeba śledzić historii parafii, wystarczy wejść do kościoła, by się o tym przekonać że Ojciec Marek wiedział, co to znaczy być dobrym gospodarzem.

To ten, który dba, by wierni mieli świątynię – miejsce w którym mogą na nowo odkrywać siebie nawzajem jako Kościół Chrystusowy, jeden organizm, z Chrystusem jako Głową. Bez tego trudno jest budować wspólnotę.

Wspólnota musi mieć własną przestrzeń do modlitwy i odkrywania obecności Bożej.

Tak jest w tutejszej świątyni – każdy z parafian ma jakieś swoje, choć nie podpisane, miejsce – ulubioną ławkę, ulubioną stronę, kąt w którym można czuć samego siebie, jak we własnym pokoju. Po prostu – jak w domu.

Dzisiaj pragnę podziękować wszystkim parafianom, którzy szczodrze swoimi modlitwami i ofiarami wspierali wszystkie poczynania, jakie podejmował o. Marek.

Pamiętam, jak z roku na rok, z miesiąca na miesiąc, wzrastało zaufanie i hojność parafian. Wiele osób nawet społecznie pomagało w pracach.

Szczególne podziękowanie pragnę skierować do pana wójta gminy Tomaszów Mazowiecki – Franciszka Szmigla. Bez jego pomocy i zaangażowania na rzecz parafii wiele inwestycji nie mogłoby być zrealizowanych. Wspólnie z o. Markiem odwiedzali różne instytucje zabiegając o dofinansowanie.

Gmina przygotowywała projekty mające na celu pozyskiwanie dotacji, wpierała finansowo wiele prac konserwatorskich w kościele. I oczywiście bez zaangażowania pana wójta nie byłoby pięknego parku przed kościołem oraz pięknego parkingu od strony południowej kościoła.

Dziękuję panom sołtysom Smardzewic. Byłemu sołtysowi pana Józefowi Królowi jak i obecnemu pani Marianowi Tomasikowi, którzy zawsze z pełną dyspozycyjnością wspierali o. Marka nie szczędząc swojego czasu i sił.

Minął rok od śmierci o. Marka…

A my nie możemy przyzwyczaić się do tej sytuacji. Nieustannie doświadczamy braku jego osoby. Często wspominamy go w rozmowach, podajemy jako przykład do naśladowania…

Dlatego dzisiaj niezmiernie się cieszymy, że tablica, która zostanie dziś odsłonięta ku pamięci Ojca Marka, będzie nam przypominać o tym niezwykłym kapłanie zakonniku, będzie dowodem naszej wdzięczności i uznania jego zasług. Tablica będzie nam przypominać o wspaniałym człowieku, który na zawsze pozostanie w naszych sercach…

Dziś głęboko w to wierzymy, że o. Marek, patrzy na nas z Nieba i z niebiańskim uśmiechem zaprasza nas, byśmy i my zawierzyli bezgranicznie Jezusowi, byśmy kochali Matkę Najświętszą, czcili św. Annę, tak jak on Ją czcił i kochał. Abyśmy służyli naszym bliźnim na miarę naszych pragnień i możliwości.

Ojcze Marku – dziękujemy!

Do zobaczenia w niebie…

Mirosław Jaremczuk OFM Conv

 

Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?

(I rocznica śmierci o. M. Zienkiewicza 1959-2020)

Kazanie – o. Ignacy Kosmana

Czytania:        Mdr 7, 7-11;

Hbr 4, 12-13; Mk 10, 17-27

Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne? Takie pytanie zadał Jezusowi ewangeliczny młodzieniec. Ale nie tylko on. Podobne pytanie zadał Jezusowi zaraz po zdaniu egzaminu maturalnego Marek Zienkiewicz – młodzieniec spod Radzynia, urodzony w Ulanie, absolwent Technikum Mechanicznego. Jezus udzielił mu podobnej odpowiedzi. „Znasz przykazania: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie, nie oszukuj, czcij swego ojca i matkę”. Młodzieniec Marek przestrzegł tego wszystkiego od dzieciństwa. „Wtedy Jezus spojrzał z miłością na niego i rzekł mu: «Jednego ci brakuje. Idź, sprzedaj wszystko, co masz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź za Mną!»”.

W przeciwieństwie do bezimiennego młodzieńca z Ewangelii św. Marka, nasz młodzieniec – nota bene Marek  – nie spochmurniał, bo nie miał w istocie wielu posiadłości; nie był bogaty w dobra ziemskie. Miał jednak inny skarb – mądrość Bożą. Modlił się o nią i została mu dana, przyzywał ją – i przyszła do niego. „Mądrość – skarb najcenniejszy”. Cenniejsza od berła i tronu. Cenniejsza od drogich kamieni i złota. Złoty kruszec przy niej to ledwie pył, garść prochu. Marek – młodzieniec spod Radzynia Podlaskiego – umiłował ją nad zdrowie, sławę i piękno. Dzięki mądrości zyskał wszystkie dobra i niezliczone bogactwa duchowe.

Słowo Pana jest żywe i nie zawodzi. Słowo Pana jest wierne i skuteczne – zdolne przeniknąć człowieka do głębi duszy i szpiku kości. Młodzieniec Marek nie odszedł, lecz poszedł za tym Słowem.

Było to 25 czerwca 1980 roku. Wtedy podjął decyzję. Dnia 31 sierpnia tegoż samego roku rozpoczął nowicjat w klasztorze Prowincji Matki Bożej Niepokalanej Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych w Smardzewicach pod kierunkiem o. Mariusza Paczóskiego. Tam też 1 września 1981 roku złożył pierwszą profesję zakonną, „świadom – jak napisał – obowiązków wypływających ze ślubów zakonnych”. Przez kolejne sześć lat studiował filozofię i teologię w Wyższym Seminarium Duchownym OO. Franciszkanów w Łodzi-Łagiewnikach. Dal się poznać jako dobry, cichy, spokojny, a nawet nieśmiały – brat Marek. Śluby wieczyste złożył w uroczystość św. Franciszka z Asyżu, 4 października 1985 roku, na ręce o. Mariusza Paczóskiego, prowincjała.

Rok później przyjął święcenia diakonatu, odpowiadając w ten sposób na postawione przed laty pytanie i deklarując pragnienie, że chce „być pomocą dla ludzi oczekujących na Chrystusa” – oczekujących na Słowo. Tak uzasadnił swoją prośbę z 1986 roku, prosząc o święcenie diakonatu. Następnie, w kolejnym roku, kierowany pragnieniem służby Bogu i pomocy ludziom „w nawiązywaniu łączności z Tym, który tak bardzo człowieka umiłował”, jak sformułował to w podaniu z kwietnia 1987 roku, prosząc o łaskę święceń prezbiteria tu. Święcenia kapłańskie przyjął z rąk ordynariusza łódzkiego, biskupa Władysława Ziółka, w dniu 30 maja 1987 roku.

Ojciec Marek był zakonnikiem i kapłanem, a nadto – człowiekiem! – cichym, spokojnym, sprawiedliwym. Stąd też nie może dziwić, że pierwszym klasztorem, w którym przyszło mu pracować był Kalisz – miejsce szczególnie umiłowane przez św. Józefa – sprawiedliwego i małomównego męża Maryi, wręcz milczącego na kartach Ewangelii. Ale za tym milczeniem krył się człowiek odpowiedzialny, troskliwy: subtelny mężczyzna.

Ojciec Marek posiadał podobne cechy charakteru. To był ciepły człowiek – i nie waham się powiedzieć: święty. Dlatego też już po dwóch latach posługiwania Słowu Bożemu został przeniesiony do Niepokalanowa. Powierzono mu odpowiedzialną funkcję mistrza junioratu braci zakonnych w Niepokalanowie; funkcję tę pełnił dwukrotnie, w latach 1989-1992.  Takiej funkcji nie powierza się osobie przypadkowej.

Młodzieńcowi Markowi powierzano kolejne funkcje wychowawcze: dnia 13 lipca 1992 roku został powołany do prowincjalnej Komisji ds. Formacji, Wychowania i Nauki oraz Komisji Dzieła Powołań Kapłańskich i Zakonnych, której przewodniczył od września 1996 roku. Wkrótce – 4 grudnia tego samego roku – został powołany na członka Komisji Prowincjalnej ds. Formacji, Wychowania i Nauki. Następnie (w 1997 roku) został powołany do Podkomisji ds. formacji i duchowości Niepokalanowa. Tego samego roku w listopadzie otrzymał nominację na Asystenta Prowincjalnego Młodzieży Franciszkańskiej.

Jaki był powód, że niespełna czterdziestoletniemu kapłanowi władze zakonne powierzały tak odpowiedzialne funkcje?

Powodem rozstrzygającym była jego cichość, ciepło, świętość, którymi się odznaczał i poprzez które kształtował powierzoną mu młodzież zakonną – owych młodzieńców, którzy przychodzili ze świat i pytali o. Marka: Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?

I można by zapytać za słuchaczami z Nazaretu: Skąd u niego ta mądrość? Czyż nie jest On synem Józefa, rolnika z Podlasia? Czy jego matce nie jest na imię Leokadia? Czyż nie znamy jego rodzeństwa? Wszyscy to przecież zwyczajni ludzie…, chociaż i niezwyczajni, wszak rodzony brat o. Marka – o. Franciszek – także służy Bogu w zakonie OO. Bernardynów.

Ten zwyczajny i niezwyczajny młodzieniec z Podlasia zaskarbił sobie życzliwość i szacunek wszystkich – współbraci zakonnych, parafian, młodzieży. Toteż nie dziwiło nikogo, kiedy kolejne kapituły prowincjalne powierzały małomównemu, lecz uśmiechniętemu Ojcu Markowi, trzy razy funkcję gwardiana klasztoru w Skarżysku-Kamiennej, zaś biskup radomski Jan Chrapek mianował go proboszczem miejscowej Parafii p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP.

Kimże to nasz o. Marek nie był? Kustoszem kapitulnym, delegatem na kapitułę generalną, członkiem prowincjalnej Komisji ds. Budowlanych i Gospodarczych. W istocie posiadał talenty budowlane: budował najpierw świątynie Ducha Świętego w ludzkich sercach, znał się też na budowlach murowanych. Ten cichy i pokornego serca zakonnik i kapłan, jak Jego Mistrz z Ewangelii, czynił nasze serca według Najświętszego Serca Jezusowego i Niepokalanego Serca Maryi.

Ojciec Marek cieszył się dużym zaufaniem, toteż powierzano mu kolejne funkcje na służbie gwardiańskiej – dwukrotnie w klasztorze w Smardzewicach, gdzie biskup radomski Henryk Tomasik powierzył jego opiece duszpasterskiej parafię św. Anny, a w której to parafii o. Marek wytrwale i z wielką troską dbał o klasztor i kościół oraz w dużej mierze przyczynił się do uświetnienia obchodów 400-lecia objawień Świętej Anny, poddając renowacji świątynię oraz obraz św. Anny wraz z ołtarzem.

Po Smardzewicach kapituła prowincjalna powierzyła pieczy o. Marka miejsce szczególne – kolebkę jego formacji duchowej: klasztor w Łodzi-Łagiewnikach. Metropolita Łódzki abp Grzegorz Ryś powierzył mu urząd proboszcza miejscowej parafii pod wezwaniem Świętego Antoniego Padewskiego i Świętego Jana Chrzciciela. Ojciec Marek od swego przyjścia do klasztoru, sanktuarium i parafii w Łodzi-Łagiewnikach ze swoją charakterystyczną cichością charakteru, ale stanowczo prowadził swoich współbraci, parafian i pielgrzymów do Pana, nieustannie zabiegając o to, by wszyscy, którzy pragną zbawienia, gotowi byli pójść za głosem Jezusa – sprzedali wszystko, co mają, i rozdali ubogim, żeby zyskać skarb w niebie.

Wielu z nas także w tym miejscu spochmurnieje…

Ojciec Marek oddal wszystko, co miał najcenniejszego – własne życie.

W Łodzi-Łagiewnikach żywot zakonny o. Marka zatoczył koło. Zapamiętali go wszyscy jako cichego i wytrwałego kapłana Chrystusowego. Wszędzie gdzie pracował, pozostawiał po sobie wiele dobra duchowego i materialnego. Pozostawił wiele ciepła, uśmiechu i milczenia, które – szczególnie w obecnych czasach – jest złotem, którego tak bardzo nam brakuje w życiu rodzinnym, społecznym.

Urodzony 10 września 1959 roku odszedł do Pana po nagrodę. Po skarb w niebie. Zgłosił się po ów skarb wieczorem 13 października 2020 roku, w łódzkim szpitalu…

Zmarł na skutek zarażenia wirusem Covid-19. Miał zaledwie 61 lat, w tym 40 lat przeżył w zakonie. Dwie trzecie swego życia oddał Panu. To była jego cena za skarb w niebie. Liczba zaś lat jego kapłaństwa równa była liczbie lat życia Jezusa na ziemi – 33. To nie przypadek. To znak. Odpowiedź i obietnica Jezusa dana innemu jeszcze młodzieńcowi: „Zaprawdę, powiadam ci: Dziś będziesz ze Mną w raju” (Łk 23, 43).

Łatwo jest doprawdy ubogiemu wejść do królestwa Bożego, nic go bowiem na ziemi nie trzyma, w żadnym dostatku nie pokłada nadziei. Przechodzi przez bramę życia bez przeciskania się, nic nie tarasuje mu przejścia do nieba – żadne bagaże: kufry, skrzynie, walizy.

Do nieba idzie się z pustymi rękoma: bez laski podróżnej i torby, bez prowiantu i pieniędzy. Trumna nie ma kieszeni.

Parafrazując nieco słowa Pierwszego Listu św. Pawła do Koryntian, można powiedzieć, że o. Marek głosił bez słów – własną postawą „mądrość między doskonałymi, ale nie mądrość tego świata ani władców tego świata […], lecz tajemnicę mądrości Bożej, mądrość ukrytą, tę, którą Bóg przed wiekami przeznaczył ku chwale naszej” (1 Kor 2, 6-7): tę, której nie pojął bogaty młodzieniec z Ewangelii św. Marka. Ojciec Zienkiewicz ukazywał swoim życiem „to, czego ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, ani serce człowieka nie zdołało pojąć” (1 Kor 2, 9); ukazywał wielkie rzeczy, które Bóg przygotował miłującym Go młodzieńcom.

Dziękujmy naszemu Bratu – franciszkańskiemu młodzieńcowi, którego życie było kolejną zwrotką Pieśni Słonecznej św. Ojca naszego Franciszka:

Pochwalony bądź, Panie nasz, przez naszą siostrę śmierć cielesną,

której żaden człowiek żywy uniknąć nie może.

Biada tym, którzy umierają w grzechach śmiertelnych;

Błogosławieni ci, których [śmierć] zastanie w Twej najświętszej woli,

albowiem śmierć druga nie wyrządzi im krzywdy.

Chwalmy i błogosławmy naszego Pana,

i dziękujmy Mu za brata naszego Marka,

i służmy Bogu i bliźnim jak on –

z wielką pokorą.

Amen.

Śp. Ojciec Andrzej Kosakowski, profes wieczysty Prowincji Matki Bożej Niepokalanej w Polsce Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych, jubilat w Zakonie i kapłaństwie, zmarł 20 kwietnia 2020 r. w Łodzi w wieku 52 lat, przeżywszy 33 lata w Zakonie i 26 lat w kapłaństwie.

Śp. o. Andrzej urodził się 31 lipca 1967 roku w Zambrowie w ówczesnym województwie łomżyńskim (dzisiaj podlaskie). Pochodził z robotniczej rodziny Eugeniusza i Stefani Wandy zd. Śleszyńska. Miał 2 braci i 1 siostrę. Sakrament chrztu otrzymał 20 sierpnia 1967 r. w parafii pw. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie, a sakrament bierzmowania przyjął 22 maja 1982 r. w tym samym kościele z rąk ks. bpa Tadeusza Zawistowskiego, Biskupa pomocniczego Diecezji łomżyńskiej.

Uczęszczał do Szkoty Podstawowej nr 5 w Zambrowie. Od września 1982 r. rozpoczął naukę w klasie o profilu podstawowym w Liceum Ogólnokształcącym dla Pracujących w Zambrowie, gdzie zdał egzamin maturalny.

Już w szkole podstawowej odczuwał pragnienie wstąpienia do Zakonu. Ostateczną decyzję – jak sam pisze – odłożył, postanawiając wpierw ukończyć szkołę średnią. Lata szkolne i posługa jako ministranta utwierdziły go w prawdziwości podjętej wcześniej decyzji” (Życiorys, 16.06.1986). Pierwotnie wyraził chęć bycia bratem zakonnym, jednak po rozmowie w siedzibie Kurii, w związku z posiadaną maturą, podjął drogę przygotowania w kierunku kapłaństwa.

Od 10 września 1986 roku, mając o. Mikołaja Walczaka za Mistrza, przygotowywał się na nowicjacie w Smardzewicach do złożenia pierwszych ślubów zakonnych, które złożył 10 września 1987 roku na ręce o. Leona Rawalskiego, ówczesnego Prowincjała Prowincji Gdańskiej. Po latach próby, w uroczystość św. Franciszka z Asyżu 4 października 1991 roku, w sanktuarium w Łodzi Łagiewnikach, delegat Ministra prowincjalnego i Sekretarz Prowincji, o. Albert Szczesiul, przyjął jego profesję wieczystą.

Po kanonicznym roku nowicjatu, o. Andrzej rozpoczął formację do kapłaństwa i studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym 00. Franciszkanów w Łodzi Łagiewnikach. Sakrament święceń w stopniu diakonatu przyjął w łagiewnickim Sanktuarium 6 czerwca 1992 roku r. z rąk ks. bpa Jana Kulika, Wikariusza Generalnego Archidiecezji Łódzkiej, a święcenia prezbiteratu w dniu 29 maja 1993 roku w tym samym Sanktuarium antoniańskim z rąk ówczesnego Nuncjusza Apostolskiego w Polsce, ks. abpa Józefa Kowalczyka.

Zaraz po święceniach udał się na zastępstwo wakacyjne do Miedniewic, a następnie do pracy duszpasterskiej w Smardzewicach. Po roku posługi, w sierpniu 1994 r. został skierowany do parafii św. Maksymiliana w Łodzi (Dąbrowa). W sierpniu 1996 r. obediencja postała go do Radziejowa, gdzie posługiwał głównie jako katecheta. W lipcu 1998 r. trafił do Kalisza, pracując przez rok w szkole jako katecheta; a następnie w sierpniu 1999 na dwa lata do Niepokalanowa, służąc głównie jako rekolekcjonista ludowy. Również dwa lata (09/2001-09/2003) przebywał w naszym klasztorze w Warszawie, gdzie pełnił m.in. funkcję Przewodniczącego Rady Asystentów Regionu Warszawskiego Franciszkańskiego Zakonu Świeckich. Ze Stolicy został posłany do Świętego Konwentu w Asyżu, gdzie posługiwał przy naszej Bazylice Patriarchalnej, oprowadzając liczne grupy i spowiadając pielgrzymów w języku polskim. W październiku 2005 r. powrócił do kraju, by rozpocząć posługę w parafii św. Franciszka w Zielonej Górze (Prowincja krakowska). Jednak w kwietniu 2006 r. ponownie został skierowany do Niepokalanowa. Ostatnim miejscem pobytu i pracy o. Andrzeja byt klasztor pw. Matki Bożej Anielskiej w Łodzi przy ul. Krasickiego, gdzie został przeniesiony w październiku 2016 r.

O. Andrzej od początku pragnął 11poświęcić się służbie Bogu i bliźniemu w Zakonie Ojców Franciszkanów” (Prośba przyjęcie do Zakonu, 16.06.1986). Przez wszystkie lata formacji uchodził za osobę prostolinijną, cichą, szczerą i pracowitą. Jeszcze przed ślubami wieczystymi wyraził pragnienie posługi jako misjonarz ludowy, które to wielokrotnie potwierdzał już jako kaptan. Mimo wielu trudności i słabości, a także choroby, starał się pracować jak najlepiej dla dobra tych, do których został posłany na mocy zakonnej obediencji.

Żegnając śp. o. Andrzeja, przede wszystkim wyrażamy naszą wdzięczność Panu Bogu za dar powołania go do naszego Zakonu. Natomiast Jego samego polecamy Bożemu Miłosierdziu i przemożnemu orędownictwu naszej Patronki i Królowej, Matki Bożej Niepokalanej.

Uroczystości pogrzebowe śp. ojca Andrzeja Kosakowskiego odbyty się dnia 22 kwietnia 2020 roku w Łodzi. Rozpoczęty się o godz. 10.30 modlitwą różańcową w naszym kościele pw. Matki Bożej Anielskiej w Łodzi. Następnie Mszy Świętej o godz. 11.00 przewodniczył o. Prowincjał Wiesław Pyzio, który też wygłosił okolicznościową homilię. Trumnę zmarłego przewieziono na cmentarz parafialny w Łodzi Łagiewnikach. Kondukt żałobny poprowadził o. Piotr Kleszcz, Gwardian klasztoru w Łodzi, ul. Krasickiego 2.

o. Jan M. Olszewski

Archiwista Prowincji

Śp. brat Marek Sobolewski, profes wieczysty Prowincji Matki Bożej Niepokalanej Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych w Polsce, jubilat w Zakonie, zmarł 13 kwietnia 2020 r. w Stoczku w wieku 58 lat, przeżywszy w Zakonie 36 lat.

Śp. br. Marek urodził się 15 stycznia 1962 roku w Sokółce w województwie białostockim. Pochodził z wielodzietnej (miał 3 braci i 3 siostry) robotniczo-chłopskiej rodziny Leonarda i Ireny zd. Dowgiert. Sakrament chrztu otrzymał 20 stycznia 1965 r. w parafii pw. św. Antoniego w Sokółce, a sakrament bierzmowania przyjął 18 maja 1978 r. w parafii w Szudziałowie.

Uczęszczał do Szkoły Podstawowej położonej we wsi Talkowszczyzna. Od września 1979 r. rozpoczął naukę w Zasadniczej Szkole Zawodowej dla Pracujących przy Kombinacie Budownictwa Komunalnego w Białymstoku, po ukończeniu której w 1981 r. został zatrudniony w wyżej wymienionym przedsiębiorstwie na stanowisku malarza budowlanego.

Od lat młodzieńczych odczuwał wielką chęć służenia Bogu. W międzyczasie też wiele słyszał o św. Maksymilianie. Pociągnięty ideałem ojca Kolbego, w marcu 1982 r. zwrócił się z prośbą do ówczesnego Prowincjała, aby mógł „poświęcić swoje życie w Niepokalanowie, gdzie żył i pracował wielki Apostoł maryjny”. 20 kwietnia 1982 r. zapukał do bram klasztoru w Niepokalanowie, gdzie pod okiem br. Beniamina Banaszuka rozpoczął postulat, pracując – jak to było w zwyczaju – głównie w zmywalni.

Od 29 sierpnia 1983 roku, mając o. Tadeusza Dzwonkowskiego za Mistrza, przygotowuje się w niepokalanowskim nowicjacie do złożenia pierwszych ślubów zakonnych, które składa 27 marca 1985 roku. Po latach próby, 7 października 1990 roku, w Miedniewicach, pełniący obowiązki prowincjała o. Fabian Piętka przyjmie jego profesję wieczystą.

Jeszcze jako profes sympliczny, w październiku 1985 r., br. Marek został skierowany do klasztoru w Miedniewicach, gdzie przez wiele lat posługiwał wspólnocie zakonnej w pralni i zajmując się też małym gospodarstwem oraz hodowlą drobiu, natomiast parafianom dał się poznać jako organista i zakrystian. Należy dodać, że od początku życia zakonnego interesował się muzyką i poświęcał wiele czasu, aby samemu nauczyć się gry na organach.

W 1992 roku wyraził swoją gotowość do udania się na dowolną placówkę na Białorusi. Jednak Miedniewice będzie mógł opuścić dopiero w październiku 2001 r., kiedy to obediencja skieruje go do Smardzewic. Do głównych jego obowiązków w tym klasztorze należała posługa organisty, opiekuna rekreacji i pokojów gościnnych, kronikarza i bieliźniarza. Na początku września 2008 r. powrócił do Miedniewic, gdzie służył jako organista, zakrystian, opiekun chóru kościelnego, opiekun gospodarstwa, oprowadzał też przybywających pielgrzymów po miejscowym Sanktuarium.

W grudniu 2017 r. został przeniesiony pod władzę i opiekę gwardiana do klasztoru w Stoczku, gdzie przebywał do końca swoich dni. W tym klasztorze w związku z trudną sytuacją personalną musiał podjąć się wielu obowiązków, wiążąc prace domowo-gospodarcze (kuchnia, gospodarz domu, prace w ogrodzie, pomoc w pasiece pszczół i przy stawach, palenie w piecu, sekretarz kapituły, kronikarz, tymczasowe obowiązki ekonoma) z pracą przy kościele jako zakrystian.

Br. Marek od początku pragnął „służyć Bogu i Niepokalanej w Zakonie świętego Ojca Franciszka” (Prośba o dopuszczenie do profesji czasowej, Niepokalanów 27.02.1985). Mimo wielu trudności i słabości starał się pracować jak najlepiej dla dobra braci i parafian z naszych prowincjalnych obecności. 

Ostatnie lata życia brata Marka zostały szczególnie naznaczone brzemieniem choroby, która go pokonała w Poniedziałek wielkanocny 13 kwietnia 2020 r.

Żegnając śp. brata Marka, przede wszystkim wyrażamy naszą wdzięczność Panu Bogu za dar powołania go do naszego Zakonu. Natomiast jemu samemu składamy podziękowanie za niełatwą posługę w roli brata zakonnego. 

Niech św. Maksymilian, który zainspirował go do podjęcia służby Bogu i ludziom w naszym Zakonie, będzie jego orędownikiem przed Miłosiernym Panem. A nasza Patronka i Królowa, Matka Boża Niepokalana, przyjmie i zaniesie duszę zmarłego brata Marka przed oblicze Boga Najwyższego.

Uroczystości pogrzebowe śp. brata Marka Sobolewskiego odbyły się dnia 16 kwietnia 2020 roku w Niepokalanowie. Rozpoczęły się o godz. 10.30 czuwaniem modlitewnym w Bazylice. Następnie Mszy Świętej o godz. 11.00 przewodniczył o. Prowincjał Wiesław Pyzio, który też wygłosił okolicznościową homilię. Kondukt żałobny na cmentarz klasztorny poprowadził o. Franciszek Nowakowski, Gwardian klasztoru w Stoczku.

………………………………………….

o. Jan M. Olszewski

Archiwista Prowincji

Śp. ojciec Andrzej Kuśmierski, profes wieczysty i kapłan Prowincji Matki Bożej Niepokalanej w Polsce Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych, jubilat w Zakonie i kapłaństwie, zmarł dnia 3 lutego 2020 r. w Zgierzu, w wieku 72 lat, przeżywszy 52 lata w Zakonie i 45 lat w kapłaństwie.

Śp. o. Andrzej urodził się 17 grudnia 1947 roku w Ciechostowicach, w powiecie szydłowieckim. Pochodził z rodziny Adama i Cecylii zd. Mamla. Był ich najstarszym synem, miał 1 brata i 5 sióstr. Na chrzcie sprawowanym 25 grudnia 1947 r. w parafii pw. św. Zygmunta w Szydłowcu otrzymał imię Andrzej. Sakrament Bierzmowania przyjął z rąk ks. bpa Piotra Gołębiowskiego w kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Majdowie.

O. Andrzej rozpoczął naukę w Szkole Podstawowej w Majdowie w 1955 r. W roku 1962 poprosił o przyjęcie do Niższego Seminarium Duchownego w Niepokalanowie. Po jego ukończeniu w 1967 roku, złożył podanie o przyjęcie do nowicjatu w Gnieźnie, wyrażając swoje pragnienie „poświęcenia swego życia służbie Niepokalanej i dla dobra Zakonu”, a przez to „służenia Bogu i ludziom”. Oficjalnie rozpoczął go 27 sierpnia 1967 roku, gdzie pod opieką Mistrza, o. Augusta Januszewicza, przygotowywał się do złożenia pierwszych ślubów zakonnych, które złożył 27 sierpnia 1968 roku na ręce o. Władysława Ryguły, nowowybranego Prowincjała. Po latach próby, 4 października 1973 roku, w uroczystość św. Franciszka z Asyżu, w Krakowie złożył profesję wieczystą na ręce ówczesnego Ministra Prowincjalnego, o. Mariusza Paczóskiego.

Po kanonicznym roku nowicjatu, o. Andrzej w roku 1968 rozpoczął formację do kapłaństwa i studia filozoficzne w Łodzi Łagiewnikach (pierwszy rok), a następnie, w 1969 roku przeniósł się do Wyższego Seminarium Ojców Franciszkanów w Krakowie, by ukończyć drugi rok filozofii i w latach 1970-1974 kontynuować studia teologiczne. Podczas studiów w 1971 roku złożył oficjalny egzamin maturalny przed komisją państwową w Krakowie. Sakrament święceń w stopniu diakonatu przyjął w Krakowie w 1973 roku r. z rąk ks. bpa Albina Małysiaka, a święcenia prezbiteratu w dniu 2 czerwca 1974 roku w Niepokalanowie z rąk ówczesnego Wikariusza generalnego Archidiecezji Warszawskiej, ks. bpa Władysława Miziołka.

Zaraz po święceniach udał się na swoją pierwszą placówkę jako katecheta oraz wikariusz klasztoru i parafii w Gdyni. Po siedmiu latach pobytu i pracy w naszym gdyńskim klasztorze, w 1983 r. został przeniesiony do Kwidzyna, gdzie objął urząd gwardiana i proboszcza. W sierpniu 1986 r. obediencja posłała go do klasztoru w Łodzi na Dąbrowę, gdzie pracował głównie jako katecheta. Po roku został przeniesiony do Warszawy, gdzie podjął funkcję ekonoma klasztoru, katechety i rekolekcjonisty. W lipcu 1989 roku przybył do Wyszogrodu, gdzie przez prawie dwie kadencje służył wspólnocie jako gwardian. Natomiast we wrześniu 1994 roku został przeniesiony do Skarżyska Kamiennej, by posługiwać w roli gwardiana i proboszcza, a od roku 1997 również jako Asystent Regionu radomsko-sandomierskiego FZŚ. Po sześciu latach pracy w Skarżysku został posłany do klasztoru w Suwałkach, gdzie przebywał przez pięć lat pracując głównie jako wikariusz parafii, koordynator pracy katechetycznej, rekolekcjonista i spowiednik sióstr, a także od 2002 r. jako ojciec duchowny kapłanów dekanatu. W 2005 roku powrócił do Wyszogrodu, by po dwóch latach rozpocząć posługę w Niepokalanowie, gdzie od grudnia 2008 został mianowany na urząd proboszcza, a od 2010 r. na funkcję dziekana dekanatu błońskiego. Od 2008 do 2012 był także wikariuszem klasztoru w Niepokalanowie.  Ostatnim etapem życia i pracy o. Andrzeja było Sanktuarium św. Antoniego Padwy w Łodzi-Łagiewnikach, gdzie od lipca 2014 roku pełnił rolę wikariusza klasztoru (w pierwszej kadencji), spowiednika oraz służąc pomocą w kancelarii parafialnej.

O. Andrzej wyszedł na spotkanie z „siostrą naszą śmiercią cielesną” na oddziale intensywnej terapii szpitala w Zgierzu, do którego trafił w stanie bardzo ciężkim 8 stycznia 2020 r.

O. Andrzej na swoim obrazku prymicyjnym umieścił motto: „Przeznaczeniem moim jest służyć Bogu i ludziom”. Niech nasz Pan, na którego wezwanie odpowiedział, przyjmie w swoim wielkim miłosierdziu naszego zmarłego Współbrata przed swoje Oblicze i obdarzy go życiem wiecznym.

Uroczystości pogrzebowe śp. o. Andrzeja Kuśmierskiego odbyły się dnia 5 lutego 2020 roku w Sanktuarium św. Antoniego Łodzi-Łagiewnikach. Rozpoczęły się o godz. 11.00 czuwaniem modlitewnym. Następnie bracia wzięli udział we Mszy świętej koncelebrowanej o godz. 12.00, której  przewodniczył  ks. bp Ireneusz Pękalski, biskup pomocniczy Archidiecezji Łódzkiej, a homilię wygłosił, o. Stanisław Piętka, Prezes Narodowy Rycerstwa Niepokalanej w Polsce. Kondukt żałobny na cmentarz klasztorny poprowadził o. Wiesław Pyzio, Prowincjał.

o. Jan M. Olszewski
Archiwista Prowincji

Ojciec Kajetan Henryk Rubin 

Śp. Ojciec Kajetan Henryk Rubin, profes wieczysty i kapłan Prowincji Matki Bożej Niepokalanej w Polsce Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych, jubilat w Zakonie i kapłaństwie, zmarł dnia 15 listopada 2019 r. w Grodzisku Mazowieckim, w wieku 84 lat, przeżywszy 67 lat w Zakonie i 58 lat w kapłaństwie.

Śp. o. Kajetan urodził się 7 marca 1935 roku w Przełomce, w ówczesnym powiecie suwalskim. Pochodził z rodziny Antoniego i Antoniny zd. Kowalewska. Na chrzcie sprawowanym 10 marca 1935 r. w parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Przerośli otrzymał imię Henryk.

O. Kajetan rozpoczął naukę na tajnych kompletach Szkoły Powszechnej w Przełomce w 1942 r. Z powodu zalesiania jego wioski został wysiedlony wraz z całą rodziną do wsi Przystawańcze w tym samym powiecie. Jednak po dwóch latach powrócił w swoje rodzinne strony i zamieszkał we wsi Łopuchowa, kontynuując Szkołę Powszechną w Udziejku. W tym czasie w 1945 roku zmarła mu mama. Po jej śmierci rodzina przeniosła się na Ziemie Odzyskane do wsi Szesk w powiecie oleckim. W tym czasie mógł ukończyć następne cztery lata w gminnej szkole w Kowalach Oleckich. Jednak z powodu dalekich odległości, był zmuszony przenieść się do Wiżajn w powiecie suwalskim, gdzie zamieszkał u swojego szwagra, kończąc jednocześnie szkołę w stopniu podstawowym.

W roku 1950 poprosił o przyjęcie do Małego Seminarium w Niepokalanowie. Gdy ukończył 9 klasę – jak to było w tradycji – złożył w 1952 roku podanie o przyjęcie do nowicjatu w Łodzi-Łagiewnikach, wyrażając swoje pragnienie poświęcenia się „na wyłączną służbę Niepokalanej w zakonie franciszkańskim jako przyszły kapłan”. Oficjalne rozpocznie go obłóczynami 30 sierpnia 1952 roku. Tam otrzyma imię Kajetan i pod opieką Mistrza, o. Augusta Rosińskiego, będzie przygotowywał się do złożenia pierwszych ślubów zakonnych, które składa 31 sierpnia 1953 roku. Po latach próby, 8 grudnia 1958 roku, w Uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP, w Krakowie złoży profesję wieczystą. 

Po kanonicznym roku nowicjatu, o. Kajetan dokończył pozostałe klasy szkoły średniej w Małym Seminarium w Niepokalanowie. W latach 1955-1957 rozpoczyna formację do kapłaństwa i studia filozoficzne w Gnieźnie, a następnie, od 1957 do 1961, kontynuuje studia teologiczne w Seminarium Ojców Franciszkanów w Krakowie. W opinii wychowawców uchodził za spokojnego, prostolinijnego, ułożonego, życzliwego dla braci oraz rozmodlonego i gorliwego zakonnika. Sakrament święceń w stopniu diakonatu przyjął w Krakowie 24 lutego 1961 r., a święcenia prezbiteratu w dniu 16 lipca 1961 roku w kościele św. Antoniego Padewskiego w Gdyni z rąk ks. bp Kazimierza Kowalskiego. 

Zaraz po święceniach udaje się na swoją pierwszą placówkę jako katecheta w Nieszawie. W międzyczasie otrzyma pod koniec 1961 r. pozwolenie „na stały wyjazd do Rzymu i poddanie się bezpośredniemu rozporządzeniu N.O. Generała”. Nie uzyskał jednak zgody ówczesnych władz (Milicji Obywatelskiej) na wydanie paszportu. Po dwóch latach w Nieszawie zostanie przeniesiony do Kalisza, gdzie posługuje w katechezie i duszpasterstwie młodych. W sierpniu 1966 r. obediencja posyła go do klasztoru w Gdyni, gdzie podejmuje się funkcji wikariusza parafialnego i duszpasterza młodzieży. Po trzech latach powraca do klasztoru niepokalanowskiego, gdzie służy wspólnocie parafialnej jako wikariusz parafii i katecheta. Jednocześnie przygotowuje się do wyjazdu na misje do Zambii.

We wrześniu 1971 r. wyjeżdża do Afryki. Jednak stan zdrowia zmusza go już w czerwcu 1972 roku do powrotu do kraju. Nie zamyka jednak za sobą furtki, pisząc do Prowincjała: „Po chorobie chcę wrócić do Zambii”. Po powrocie jest przypisany do klasztoru w Łodzi-Łagiewnikach, jednocześnie rozpoczynając leczenie. Ostatecznie będzie musiał poddać się operacji kręgosłupa i rekonwalescencji. Po wakacjach 1973 roku zostanie wysłany do klasztoru w Gdańsku; a w grudniu 1974 przeniesiony do Kołobrzegu, gdzie został mianowany „wikariuszem współpracownikiem” parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. W czerwcu 1978 przybywa do Kwidzyna. Po sześciu latach pobytu w tym klasztorze ponownie wyjeżdża do pracy za granicę, tym razem, by pomóc braciom w administracji „Rycerza Niepokalanej” w Santa Severa we Włoszech. W sierpniu 1988 powróci do Ojczyzny pod władzę i opiekę przełożonego w Skarżysku Kamiennej. 

Mimo wieku i przebytych chorób w sierpniu 1990 roku pokornie poprosi o powrót do pracy misyjnej w naszej tanzańskiej misji. Ówczesny Prowincjał podziwiając zapał misyjny o. Kajetana, jednak ze względu na „słabą kondycję zdrowotną i zaawansowany wiek” nie zgodzi się na jego wyjazd do Afryki, ale zaproponuje mu pracę na Białorusi. Ojciec Kajetan przyjął tę propozycję – jak sam pisze w liście do swojego przełożonego wyższego – „z wielką radością i całym zapałem po modlitwie… zamiast Tanzanii w Afryce – Białoruś na Wschodzie”. Tym samym od sierpnia 1991 roku rozpoczyna pracę duszpasterską wśród wiernych obrządku rzymsko-katolickiego w Iwieńcu. Ponownie z powodu choroby poprosi w 1999 roku o zgodę na powrót do kraju, gdzie mógłby się podjąć stosownego leczenia. Jego prośba zostanie wysłuchana w 2000 roku, kiedy to dostanie obediencję do Smardzewic i nominację na spowiednika braci w Nowicjacie naszej Prowincji. Podczas pobytu w Smardzewicach pełnił też funkcje wikariusza klasztoru i asystenta duchowego miejscowej wspólnoty FZŚ. Ostatnie prawie dwa lata spędził w szpitaliku w Grodzie Niepokalanej, dając świadectwo cierpliwego i ufnego znoszenia ciężaru choroby. Odszedł do Pana na oddziale neurologicznym szpitala w Grodzisku Mazowieckim, w którym się znalazł na skutek udaru.

O. Kajetan od początku drogi powołania „świadomy obowiązków, jakie wziął na siebie przez złożenie ślubów zakonnych”, spełnił swoje pragnienie „pozostania zawsze zakonnikiem i kapłanem w Zakonie Braci Mniejszych Konwentualnych”. 

Jego życie było od dzieciństwa jedną wielką wędrówką, znaczoną też krzyżem choroby. Żegnając śp. ojca Kajetana i wyrażając naszą wdzięczność Panu Bogu za dar powołania go do naszego Zakonu, a jemu samemu za zakonne i kapłańskie świadectwo, ufamy, że jego pielgrzymowanie zakończy się w ramionach Niepokalanej, na której wyłączną służbę poświęcił swoje życie od początków swego zakonnego i kapłańskiego powołania.

Niech nasz miłosierny Pan, na którego wezwanie o. Kajetan odpowiedział, przyjmie zmarłego przed swoje Oblicze i obdarzy go życiem wiecznym.

Uroczystości pogrzebowe śp. o. Kajetana odbyły się dnia 20 listopada 2019 roku w Niepokalanowie. Rozpoczęły się o godz. 10.00 czuwaniem modlitewnym w Kaplicy św. Maksymiliana. Następnie bracia pod przewodnictwem o. Marka Zienkiewicza, Gwardiana Klasztoru w Smardzewicach, przeszli procesyjnie z Sanktuarium do Bazyliki. Mszy świętej o godz. 11.00 przewodniczył i homilię wygłosił o. Wiesław Pyzio, Prowincjał Kondukt żałobny na cmentarz klasztorny poprowadził ks. Janusz Chachulski, Proboszcz parafii w Przerośli.

o. Jan M. Olszewski

Archiwista Prowincji