Ja, Brat Franciszek” 800 lat wielkiej przygody – wystawa i wydarzenie towarzyszące III edycji Fenomenu Człowieka

Wspólne pragnienie

Wystawa „Ja, brat Franciszek. 800 lat wielkiej przygody” jest efektem współpracy franciszkanów konwentualnych (zw. franciszkanami) i wspólnoty CL, opartej na wspólnym pragnieniu przybliżenia współczesnemu odbiorcy postaci św. Franciszka z Asyżu oraz pokazania aktualności jego przesłania. To spotkanie dwóch perspektyw: franciszkańskiej tradycji, doświadczenia i duchowości oraz współczesnego spojrzenia wspólnoty CL na obecność Boga we wszystkich aspektach życia jako spotkania, które rozpala nadzieję i przemienia.

Dzięki temu wystawa nie jest jedynie opowieścią o postaci historycznej, ale staje się przestrzenią autentycznego, osobistego spotkania z św. Franciszkiem, jego słowami, wyborem życia i pytaniami o nadzieję, szczęście, prawdę i przynależność, które pozostają ważne również dzisiaj.

Konkretny wymiar

Zaangażowanie franciszkanów konwentualnych w powstanie wystawy ma bardzo konkretny wymiar. Wspierają oni zespół CL w pracy nad materiałami źródłowymi, w szczególności przy tłumaczeniu i opracowywaniu tekstów krytycznych św. Franciszka. Ich wiedza i doświadczenie pomagają właściwie odczytać słowa Biedaczyny z Asyżu, osadzić je w kontekście jego życia i epoki, a jednocześnie zachować ich sens i duchowy charakter. Dzięki temu historyczne teksty św. Franciszka mogą wybrzmieć w sposób zrozumiały dla współczesnego odbiorcy, bez utraty ich oryginalnego znaczenia.

Franciszkanie konwentualni także przekazali tkaniny przeznaczone do uszycia habitu, który stanie się jednym z elementów ekspozycji. Tego habitu nie należy traktować wyłącznie jako eksponatu czy historycznego znaku. Jest on częścią opowieści o wyborze św. Franciszka — o minimalizmie, braterstwie i decyzji, by być przemienianym przez Boga.. Dzięki zaangażowaniu franciszkanów oraz członkom CL ten element wystawy zyskuje szczególny, autentyczny wymiar i pozwala odbiorcy spotkać się nie tylko z ideami, ale również z konkretnym znakiem franciszkańskiego sposobu życia. Św. Franciszek i jego bracia spali i chodzili w jednym habicie. Przez ten znak możemy bardziej wejść w doświadczenie pokornego zakonnika.

Program wydarzeń towarzyszących

Współpraca CL i franciszkanów konwentualnych będzie obecna także w programie wydarzeń towarzyszących wystawie. W spotkaniach i rozmowach udział wezmą franciszkanie, którzy podejmą tematy związane z życiem i przesłaniem św. Franciszka oraz ich znaczeniem dla współczesnego człowieka. Wśród zaproszonych gości znajdą się: o. prof. Z. Kijas, wybitny teolog i ojciec A. Sąsiadek, główny inicjator i koordynator powstania Światowego Centrum Modlitwy o Pokój w Niepokalanowie oraz o. H. Burba, zaangażowany w pracę duszpasterską oraz formację młodzieży. Ich obecność pozwoli poszerzyć perspektywę wystawy o osobistą refleksję, doświadczenie zakonne i spojrzenie na franciszkańskie dziedzictwo z perspektywy współczesności. Zakonnicy odpowiedzą na pytanie, co konkretnie ma do zaoferowania św. Franciszek współczesnemu człowiekowi? Jak odpowiada na jego pragnienia i niepokoje?

Międzynarodowy wymiar

Ważną częścią ekspozycji jest również międzynarodowy wymiar franciszkańskiej współpracy. Brat Sidival Fila, którego prace wpisują się w narrację wystawy, jest franciszkaninem OFM, co stanowi dodatkowy, istotny kontekst jego udziału w projekcie. Jego obecność pokazuje, że doświadczenie franciszkańskie nie ogranicza się do jednego miejsca, kraju czy kultury. Jest żywą tradycją, która może być odczytywana i twórczo podejmowana w różnych częściach świata.

Ten międzynarodowy charakter wydarzenia zostanie jeszcze mocniej zaznaczony poprzez nawiązanie internetowego kontaktu z propagatorem Św. Franciszka, przewodniczącym Narodowego Komitetu ds. obchodów 800-lecia śmierci Św. Franciszka, z Davide Rondonim. Jego udział on-line w wydarzeniu to przykład połączenia różnych doświadczeń, kultur i sposobów przeżywania franciszkańskiego dziedzictwa. Dzięki temu wystawa „Ja, brat Franciszek. 800 lat wielkiej przygody” może stać się nie tylko spotkaniem CL i franciszkanów, ale także miejscem szerszego dialogu, w którym lokalna opowieść o św. Franciszku łączy się z doświadczeniem franciszkańskim obecnym w innych częściach świata.

Czytelny, angażujący język

Wspólna praca nad wystawą jest więc czymś więcej niż współpracą przy przygotowaniu ekspozycji. Obejmuje pracę ze źródłami, tłumaczenie i interpretację tekstów, udostępnienie tkanin, udział w wydarzeniach towarzyszących oraz budowanie międzynarodowej sieci spotkań i dialogu. Każdy z tych elementów pomaga stworzyć wystawę, w której przeszłość spotyka się z teraźniejszością, a historyczna postać św. Franciszka staje się punktem wyjścia do pytań o to, jak dziś rozumiemy minimalizm, braterstwo, relację z drugim człowiekiem i piękno?

Najważniejszym owocem tej współpracy jest przekonanie, że św. Franciszek nie musi być jedynie postacią z odległej historii. Jego słowa, gesty i sposób życia mogą nadal prowokować do rozmowy i stawiać współczesnemu człowiekowi ważne pytania o sens życia i szczęście. Spotkanie doświadczenia franciszkanów z twórczym podejściem CL pozwala te pytania wydobyć i przedstawić w języku, który może być czytelny i angażujący dla dzisiejszego odbiorcy.

 

9 – 11 października 2026 r.
Podziemia Kościoła Wszystkich Świętych
pl. Grzybowski 3/5, Warszawa

Wystawa składa się z dwóch obszarów:

OBSZAR
EKSPOZYCJI ARTYSTYCZNEJ

dostępna w godzinach:

piątek 15⁰⁰-21⁰⁰
sobota 10⁰⁰-21⁰⁰
niedziela 10⁰⁰-18⁰⁰

OBSZAR
WYDARZEŃ I SPOTKAŃ

wg harmonogramu

m.in. grupowe oprowadzanie po wystawie, spotkania z gośćmi, projekcja filmu, dyskusje, warsztaty.

Oprowadzanie zainteresowanych grup przez wolontariuszy trwa ok. 45 min. Istnieje możliwość indywidualnego przejścia po wystawie – również korzystając z audio przewodnika (wymagane własne słuchawki + smartphone).

Wystawa jest częścią III edycji Fenomenu Człowieka, którego wystawy i przebieg znajdują się w bezpośredniej bliskości – w kolejnych salach podziemi.

DZIEŃ 1:
Piątek, 9 października 2026 r.

18:00 – 19:30 | Grupowe zwiedzanie wystawy: „Ja, brat Franciszek. 800 lat wielkiej przygody”

• • Miejsce: Sala Jana Bosko
  • wydarzenie skierowane do studentów

19:30 – 21:30 | Panel dyskusyjny: „Ja, brat Franciszek – o przemianie i dawaniu siebie”

• • Gość specjalny: o. Hubert Burba OFMConv
  • Miejsce: Sala Stygmat
  • wydarzenie skierowane do studentów oraz zaproszonych gości

DZIEŃ 2:
Sobota, 10 października 2026 r.

 10:00 – 13:00 | Projekcja filmu „Brat Słońce, Siostra Księżyc” (reż. F. Zeffirelli) oraz dyskusja

• • Wstęp do filmu: Cezary Grzesiuk (reżyser, montażysta)
  • Prowadzenie dyskusji: Joanna Maliszewska (nauczycielka, Comunione Liberatione)
  • Zaproszeni Goście: Marcin Kwaśny (reżyser, aktor) i o. Andrzej SąsiadekOFMconv
  • Miejsce: Sala Stygmat
  • wydarzenie skierowane do młodzieży szkół średnich oraz zaproszonych gości

13:00 – 13:30 | Przerwa

13:30 – 15:00 | Warsztaty decoupage z ikoną świętego Franciszka

• • Prowadząca: Krystyna Brzezińska (pracownia Marta+Maria)
  • Miejsce: Sala Cafe
  • warsztaty skierowane do młodzieży szkół średnich
  • Koszt: 30 zł
  • obowiązują zapisy (link do zapisów)

14.15 – 15.00 | Zadaj pytanie św. Franciszkowi – spotkanie z o. Zdzisławem  Kijasem OFMConv (franciszkanin konwentualny), prof. dr hab., wykładowca akademicki oraz z Darią Styczyński (muzyk, pisarka)

• • Prowadzący: Grzegorz Zaborowski, Communione Liberazione
  • Miejsce: Sala św. Piotr,
  • wydarzenie skierowane do młodzieży szkół średnich (obowiązują zapisy)

15:00 – 17:00 | Czas z Kulturą: Zwiedzanie wystaw oraz spotkania z artystami

• • Ekspozycje: „Ja, brat Franciszek. 800 lat wielkiej przygody” oraz wystawy w ramach
  • III edycji Fenomenu Człowieka (Mój Dom)
  • wydarzenie skierowane do wszystkich zainteresowanych

18:00 – 19:00 | Debata – podsumowanie III-ej edycji Fenomenu Człowieka – panel dyskusyjny

• • Temat: „Spotkanie minimalizmu i piękna w sztuce, duchowości, w relacji i w chorobie”
  • Prowadzenie: Katarzyna Supeł-Zaboklicka (dziennikarka, prezenterka)
  • Zaproszeni goście m.in.: o. Zdzisław Kijas, Daria Styczyński, Adrian Karczewicz
  • Miejsce: Sala Stygmat

19:00 – 21:30 | Wernisaż & Interdyscyplinarny Projekt Muzyczno-Fotograficzny pod tytułem „W poszukiwaniu Piękna”

• • wydarzenie skierowane do wszystkich zainteresowanych
  • Artyści: Anna Szaja (improwizacje wokalne, ożywienie obrazu głosem) oraz Ewa Gnatkowska (autorka fotografii z cyklu „Makronatury”)
  • Miejsce: Sala „Droga przez piękno”
  • Wernisaż realizowany w ramach III edycji projektu Fenomen Człowieka (Mój Dom)
  • Spotkanie gości, artystów i organizatorów połączone z symbolicznym poczęstunkiem (kawa, herbata)
  • wydarzenie skierowane do wszystkich zainteresowanych

DZIEŃ 3:
Niedziela, 11 października 2026 r.

10:00 – 11.00 | Poranne oprowadzanie po wystawie „Ja, brat Franciszek. 800 lat wielkiej przygody”

• • Miejsce: Sala Jana Bosko
  • wydarzenie skierowane do wszystkich zainteresowanych

11:00 – 12:00 | Liturgia

• • Msza Święta w języku włoskim – miejsce: kaplica
  • Msza Święta w języku polskim – miejsce: górny kościół
  • wydarzenia religijne skierowane do wszystkich zainteresowanych

12:00 – 13:00 | Międzynarodowe spotkanie z poetą Davide Rondonim

• • Gość specjalny: Davide Rondoni (włoski poeta i propagator osoby św. Franciszka)
  • Prowadzenie i tłumaczenie: Przedstawiciele Communione Liberazione
  • Miejsce: Sala Stygmat (wydarzenie w formie połączenia online Warszawa – Bolonia)
  • wydarzenie skierowane do wszystkich zainteresowanych

13:30 – 14:30 | Koncert finałowy: VoctEnsemble – „Pochwała Stworzenia”

• Wydarzenie wieńczące III edycję projektu Fenomen Człowieka (Mój Dom)
• Koncert z cyklu Koncertów Duchowych, inspirowany „Pieśnią Słoneczną” – (Laudes creaturarum) św. Franciszka. Utwory Johanna Sebastiana Bacha, Vaughana Williamsa oraz Carla Orffa jako wyraz wdzięczności za świat
• Miejsce: górny kościół
• wydarzenie skierowane do wszystkich zainteresowanych

Plan organizacyjny podziemi